کتاب شناسی نوروز

اصولا" هر تحقیق و پژوهشی محتاج شناخت محورهای موضوعی و منابع ماخذ مربوط به آن محسوب می گردند. فکر تدوین و تالیف این کتاب به دنبال نخستین همایش نوروز ( شیراز – تخت جمشید، اسفند 1377 ش) مورد توجه قرار گرفت.
گسترش پژوهش ها و تحقیقات در زمینه نوروز و آداب و سنن آن خصوصا" در چند ساله اخیر و نیاز جامعه که منجر به برگزاری نخستین همایش نوروز گردید، حاکی از این بود که مرجعی برای محققان و اندیشمندان که به مطالعات نوروز شناسی می پردازند، فراهم آید.

 کتابشناسی نوروز بر اساس محورهای موضوعی طبقه بندی شده و موضوعات آن 16 عنوان اصلی را به ترتیب ذیل در بر می گیرد.:

1-   نوروز شناسی ( شامل کلیات آداب و سنن و تاریخچه نوروز )

 2-   نوروز جشن آغاز هستی و جنبش طبیعت

 3-   گاهشماری نوروز

 4-   نوروز درایران پیش از اسلام و دوره اسلامی ( بر اساس متون ماخذ دوره اسلامی و پیش از اسلام )

 5-   نوروز، آیین ها و باورهای ملی – مذهبی ( شامل اسطوره ها، افسانه ها، باورهای دیرینه مردم نسبت به نوروز و نوروز از دیدگاه مذهبی در ادیان زرتشتی، اسلام و ... )

 6-   نوروز در سرزمین ایران ( که شامل حوزه جغرافیایی امروز ایران خواهد بود و آداب و سنن نوروز در مناطق مختلف ایران در بر می گیرد. )

 7-   جشن فرودگان، خمر مسترقه، گهنبار ششم ( همسپتمدم، سالگرد آفرینش انسان ) و چهارشنبه سوری .

 8-   میرنوروزی یا میر بهاری ( میر میربن )

 9-   سفره نوروزی، هفت سین و سبزه

 10-     موسیقی و نواهای نوروزی

 11-    شعر و ادبیات نوروز

 12-    سیزده نوروز

 13-     نوروز در سفرنامه ها

 14-    مراسم نوروز در دیگر کشورها ( بیشتر شامل کشورهای عراق، ترکیه، جمهوری های آسیای مرکزی، افغانستان، پاکستان، هند و ... )

 15-   نسخه های خطی درباره نوروز

 16- منابع و مقالات خارجی

 این کتابشناسی از نظر دامنه موضوعی جزو کتابشناسی های تخصصی ( Allocated ) بوده که از انواع کتابشناسی های اختصاص و جزو کتابشناسی های موضوعی ( Subject ) است. ویژگی های خاص موضوع نوروز موجب شده است که فهرست آثار و مقالات به ترتیب حروف الفبایی نام نویسندگان  برحسب موضوع تنظیم شود.
از نظر شکل کتابشناختی یعنی از لحاظ نوع و شکل موادی که سیاهه میکنند شامل کتابنامه، مقاله نامه ومجموعه ها، فهرست های انتشار یافته و نسخه های خطی را در می گیرد.
از نظر شیوه تنظیم کتابشناسی از سه روش الفبایی ( یا فرهنگی ) ، دستگاهی ( موضوع یا رده ای) و سنواتی ( یا تقویمی ) از شیوه الفبایی، با تفکیک موضوعی آن استفاده شده است. مقالات آمده در کتابشناسی داخل گیومه مشخص شده اند.

 ازنظر وضعیت نشر مواد مندرج در آن هم شامل مواد چاپی بوده و هم مواد غیر چاپی ( همچون نسخه های خطی و فهرست مقالات نخستین همایش نوروز بایگانی در آرشیو پژوهشکده مردم شناسی ) را در بر می گیرد.
از نظر اهداف کتابشناسی گاهی موادی به شکل تحلیلی ( Analytical ) در قالب معرفی پژوهش آمده و گاهی نیز کتاب های مستقل نوروز شناسی به شکل توصیفی ( Descriptive ) گزارش شده اند که برای محققان و پژوهشگران بسیار مفید فایده است و گاهی نیز به شکل کتابشناسی شمارسی فهرست شده اند که به اطلاعات کتابشناختی آنها در حد معرفی مقاله و یا کتاب و بیان کلید واژه ها بسنده شده است.
گاهی یک منبع در دو یا سه موضوع محوری به سبب اهمیت و ارزش آن و دسترسی خوانندگان و منابع ریزتر تکرار و فهرست شده اند و نیز برخی مقالات که در بیش از یک نشریه یا مجله چاپ شده اند جداگانه در سیاهه فهرست آورده شده است. بدون گمان این کتابشناسی نمی تواند تمام پژوهش ها، تحقیقات ومقالات را به همه زبان های دنیا، در زمینه نوروز در بر گیرد ولی می توان اذعان داشت که این کتاب اکثریت منابع وماخذ اصلی نوروز شناسی را در خود جای داده است. علاوه بر این طوری تنظیم شده که دانش پژوهان بتواند با صرف حداقل وقت، موضوعات و منابع مورد نیاز خود را در آن بیابند.

 

 

 

 

...

/ 0 نظر / 15 بازدید